Universiteit Leiden | Bij ons leer je de wereld kennen. Universiteit Leiden | Bij ons leer je de wereld kennen.

Leer Maria Yazdanbakhsh kennen en ontdek hoe wormen allergieën kunnen voorkomen

Wormen die het in menselijke lichaam leven, gaan een samenwerking aan met ons immuunsysteem. Met die kennis kunnen we ziektes zoals allergieën en diabetes beter genezen.

Lees hier meer over het onderzoek van Maria Yazdanbakhsh naar de rol van parasieten bij veranderingen in ons immuunsysteem, over verwant onderwijs en onderzoek aan de Universiteit Leiden en de impact die dat heeft.

Bij ons leer je de wereld kennen

Onderzoek: de parasiet als vriend en vijand

Wereldwijd kampen ongeveer 300 miljoen mensen met allergieën zoals astma, met auto-immuunziektes zoals diabetes en multiple sclerose, en met darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn. Parasitoloog Maria Yazdanbakhsh verricht baanbrekend onderzoek naar het tegengaan van deze ziekten. Haar werk is gebaseerd op een opzienbarende ontdekking die ze deed tijdens veldonderzoek in Afrika: parasitaire wormen die in ons lichaam leven, kunnen mensen minder gevoelig maken voor bepaalde ontstekingziektes.

Ontstekingsziektes Bekijk video

Haar onderzoeksgroep ontdekte dit in 2000 tijdens bloedonderzoek in Afrika. Ze onderzochten hoe het immuunsysteem eruitziet, als onderdeel van hun werk om nieuwe vaccins te ontwikkelen tegen parasitaire infecties. Uit de resultaten van bloedtests bleek dat Afrikaanse kinderen die op het platteland woonden enorm veel antistoffen hadden die astma kunnen veroorzaken, terwijl ze geen astmatische klachten hadden. Uit nader onderzoek concludeerde Yazdanbakhsh dat dit kwam doordat mensen die in een rurale omgeving leven al op jonge leeftijd via vuil en water in aanraking komen met wormen die het lichaam binnendringen. De wormen vestigen zich in het lichaam en gaan een samenwerking aan met het immuunsysteem. Daardoor reageert het lichaam minder hevig op astma-opwekkende invloeden zoals allergenen in stof en hebben de kinderen geen last van kortademigheid. Yazdanbakhsh publiceerde haar ontdekking in de toonaangevende tijdschriften The Lancet en Science.

Sindsdien kijkt ze, samen met haar collega’s van de Leiden Immunoparasitologie Groep van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), op allerlei manieren naar de samenwerking tussen wormen en het menselijke immuunsysteem. Het uiteindelijke doel: beter begrijpen hoe ons immuunsysteem in elkaar zit en immunotherapieën ontwikkelen tegen ontstekingsziektes en parasitaire infecties. Immunotherapieën zijn behandelingen waarbij ons afweersysteem wordt gemanipuleerd en versterkt om ziektes te bestrijden.
Yazdanbakhsh coördineert samen met collega’s zowel het onmisbare veldwerk in Gabon, Ghana en Indonesië als het bloedonderzoek in het laboratorium in Leiden. Haar onderzoeksgroep doet verder mee in diverse internationale samenwerkingsverbanden en ontvangt onder meer onderzoeksgeld van de Europese Unie.

Lees meer over onderzoek naar immuniteit, infectie en tolerantie van de Universiteit Leiden.

    

Vier onderzoekslijnen: wormen, moleculen en ons immuunsysteem

'Goede' wormen

Maria Yazdanbakhsh onderzoekt de samenwerking tussen parasieten en het immuunsysteem. In het bijzonder wil ze weten welke moleculen van wormen nu precies voor een gunstig effect in het immuunsysteem zorgen. Als je die moleculen kent, kun je ze gebruiken om medicijnen tegen bepaalde ziektes te maken.

Meer over 'Goede' wormen

Nieuwe medicijnen tegen allergieën

Tijdens haar onderzoek in Afrika stuitte Maria Yazdanbakhsh op kinderen die weliswaar veel antistoffen tegen allergenen in hun bloed hadden, maar geen klinische  verschijnselen van allergie vertoonden. Dat kwam door de wormen die ze in hun lichaam hadden. Yazdanbakhsh zoekt nu verder naar de precieze rol van die wormen, en uiteindelijk naar een medicijn tegen allergieën.

Meer over Nieuwe medicijnen tegen allergieën

Veranderende reacties op vaccins

De samenwerking tussen parasieten en het immuunsysteem (zie de onderzoekslijn ‘Goede’ wormen) kan positief zijn, maar vormt een probleem als je bij een mens een vaccin injecteert, bijvoorbeeld tegen malaria. Want een vaccin is juist bedoeld om het immuunsysteem te activeren. “We zien dat vaccins die in het Westen zijn ontwikkeld, bij patiënten in gebieden als Afrika en Indonesië een minder groot effect hebben”, zegt Yazdanbakhsh. Zij en haar collega’s zoeken naar een oplossing voor dit probleem.

Meer over Veranderende reacties op vaccins

Ons immuunsysteem: de impact van wormen op afweercellen

De moleculen die wormen in het lichaam achterlaten, houden ons immuunsysteem in toom. Hoe doen ze dat? Maria Yazdanbakhsh onderzoekt niet alleen de wormen om achter dat raadsel te komen. Ze zoomt ook in op ons immuunsysteem.

Meer over Ons immuunsysteem: de impact van wormen op afw...
‘De slimme truc van wormen’

Onderwijs: veldwerk geeft je inzicht

Binnen haar onderzoeksgroep begeleidt Maria Yazdanbakhsh een aantal excellente studenten en promovendi. Bovendien krijgen promovendi de kans om veldonderzoek te doen in Afrika en Indonesië. “Dat veldwerk vraagt veel van je", weet Yazdanbakhsh. “Je moet zelfstandig zijn, goed tegen tegenslagen kunnen, hoffelijk blijven, sociaal vaardig zijn en op allerlei manieren bereid zijn te helpen. Degenen die dat allemaal lukt, komen terug met veel nieuwe inzichten die gebruikt kunnen worden in zijn/haar werk als dokter en/of onderzoeker. Hoe ga je bijvoorbeeld om met patiënten uit verschillende culturen? En hoe ga je om met situaties in minder technisch ontwikkelde omstandigheden?”

Studie in Leiden Bekijk video

Opleidingen op het gebied van ziektebestrijding
Hoe je mensen gezond maakt en houdt, kun je vanuit verschillende invalshoeken bestuderen. De Universiteit Leiden biedt een breed palet aan opleidingen. Ben je bijvoorbeeld geboeid door de vraag hoe mensen ziek worden en hoe je ze kunt genezen, denk dan aan studies als Geneeskunde, Bio-Farmaceutische wetenschappen of Biomedische wetenschappen. Wil je weten hoe het leven ontstaat en zich ontwikkelt, dan zijn opleidingen zoals Biologie of Life Science & Technology misschien iets voor jou.

Geneeskunde : Zieke mensen beter maken, dat is wat je leert in deze opleiding. Om patiënten te genezen moet je vaak ‘out-of-the-box’ denken en steeds op zoek zijn naar nieuwe methodes. Als student Geneeskunde leer je om nieuwe inzichten kritisch te bekijken en toe te passen.

Biomedische Wetenschappen : Deze opleiding richt zich op het gezonde en zieke lichaam. Wat zijn de oorzaken van ziektes? En hoe kun je ziektes bestrijden? Je wordt opgeleid tot onderzoeker die precies weet hoe het menselijk lichaam in elkaar zit.

Bio-Farmaceutische Wetenschappen : Je wordt opgeleid tot onderzoeker om nieuwe, betere en veiligere medicijnen ontwikkelen.

Life Science & Technology : Al het leven is opgebouwd uit cellen. Wat zijn cellen precies, hoe gedragen ze zich, en hoe kunnen we die kennis gebruiken om mensen te genezen? Dat zijn vragen die worden behandeld in deze opleiding.

Biologie : Tijdens de opleiding Biologie leer je om het leven te bestuderen met de blik van een wetenschapper. Waarom de dingen zijn zoals ze zijn, hoe werken ze en hoe zijn ze ontstaan?

Meer onderzoekers van ontstekingsziekten, allergieën en het immuunsysteem

  • Dr. Mariella Haks
  • Prof.dr. Pieter Hiemstra
  • Prof.dr. Jeanine Houwing-Duistermaat
  • Prof.dr. Wim Jiskoot
  • Prof.dr. Cees van Kooten
  • Prof.dr. Bram Koster
  • Dr. Oleg Mayboroda
  • Prof.dr. Tom Ottenhoff
  • Dr. Magnus Palmblad
  • Prof.dr. Patrick Rensen
  • Prof.dr. Eline Slagboom
  • Prof.dr. Jan Smit
  • Prof.dr. Herman Spaink
  • Prof.dr. Hans Tanke
  • Prof.dr. Manfred Wuhrer

Dr. Mariella Haks Onderzoeker Infectieziekten

Onderzoekt de afweer tegen lepra en tuberculose met het oog op immuuntherapieen.

Prof.dr. Pieter Hiemstra Hoogleraar Longziekten

Expert op het gebied van COPD en astma.

Prof.dr. Jeanine Houwing-Duistermaat Hoogleraar Medische statistiek

Doet de statistiek van genetisch onderzoek, onder meer naar aanleg voor allergieën.

Prof.dr. Wim Jiskoot Hoogleraar Technologie van toediening van medicijnen

Onderzoekt geneesmiddelen en vaccins in relatie tot het immuunsysteem.

Prof.dr. Cees van Kooten Hoogleraar Nierziekten

Onderzoekt immuunreacties bij transplantatie.

Prof.dr. Bram Koster Hoogleraar Elektronenmicroscopie

Ontwikkelt elektronenmicroscopie om de communicatie in en tussen cellen te bekijken.

Dr. Oleg Mayboroda Onderzoeker Biomoleculaire Massaspectrometrie

Onderzoekt de interacties van moleculen in cellen.

Prof.dr. Tom Ottenhoff Hoogleraar Immunologie

Onderzoekt de afweer tegen bacterieziektes als tuberculose en lepra.

Dr. Magnus Palmblad Onderzoeker Proteomics

Onderzoekt het veranderende eiwitpatroon in het lichaam.

Prof.dr. Patrick Rensen Hoogleraar Stofwisselingsaspecten van hart- en vaatziekten

Bestudeert de rol van de hersenen bij vetniveaus en ontstekingsreacties in het bloed.

Prof.dr. Eline Slagboom Hoogleraar Moleculaire epidemiologie

Onderzoekt veroudering in relatie tot genen en ziektes.

Prof.dr. Jan Smit Hoogleraar Klinische endocrinologie

Onderzoekt en behandelt ziekten van hormoonklieren, zoals diabetes.

Prof.dr. Herman Spaink Hoogleraar Moleculaire celbiologie

Onderzoekt de communicatielijnen van moleculen in en tussen cellen.

Prof.dr. Hans Tanke Hoogleraar Moleculaire celbiologie

Maakt moleculen in levende cellen zichtbaar met lichtgevend label.

Prof.dr. Manfred Wuhrer Onderzoeker Biomoleculaire massaspectrometrie

Onderzoekt suikergroepen op eiwitten. Die spelen een belangrijke rol bij afweer en ontstekingen.

Impact: invloed op de wereld

De wereld van...

In Leiden leer je de wereld kennen. Leidse onderzoekers hebben contact met collega’s over de hele wereld, vaak ook uit andere (aangrenzende) disciplines. Ook Maria Yazdanbakhsh werkt samen met gerenommeerde collega’s uit diverse landen. Op de wereldkaart hieronder staat een aantal mondiale contacten van Maria Yazdanbakhsh.

Internationaal karakter Bekijk video